ADHD bij vrouwen: doe de zelftest en ontdek of jij er last van kunt hebben

Voel je je vaak overweldigd, vergeetachtig of alsof je hoofd nooit echt tot rust komt? Heb je het gevoel dat je altijd achter de feiten aanloopt, ondanks al je inspanningen? Dan ben je zeker niet alleen. ADHD bij vrouwen wordt nog steeds veel te weinig herkend — en dat heeft grote gevolgen voor het welzijn van vrouwen die jarenlang zonder de juiste ondersteuning door het leven gaan.

Deze zelftest is speciaal ontwikkeld voor vrouwen en is gebaseerd op erkende diagnostische criteria (DSM-5). De test helpt je inzicht te krijgen in je eigen ervaringen. Let op: deze test vervangt geen officiële diagnose. Bespreek de uitkomst altijd met een gekwalificeerde professional.

Waarom wordt ADHD bij vrouwen zo vaak gemist?

ADHD wordt bij vrouwen gemiddeld veel later gediagnosticeerd dan bij mannen. Dit komt doordat ADHD bij vrouwen er anders uitziet. Waar jongens en mannen vaker druk, impulsief en zichtbaar onrustig zijn, laten vrouwen met ADHD hun symptomen vaak naar binnen gericht zien:

• Overweldigende gedachten en een hoofd dat nooit stilstaat

• Moeite met concentratie, maar ook periodes van hyperfocus

• Vergeetachtigheid en verlies van spullen

• Emotionele gevoeligheid en snelle stemmingswisselingen

• Maskergedrag: hard werken om 'normaal' over te komen

• Angst en depressie als bijkomende klachten

Vrouwen leren van jongs af aan hun symptomen te verbergen en te compenseren. Dit maskergedrag kost enorm veel energie en leidt vaak tot uitputting, laag zelfvertrouwen en het gevoel 'niet goed genoeg' te zijn.

Hoe gebruik je deze zelftest?

Lees elke uitspraak zorgvuldig door en bedenk hoe vaak dit op jou van toepassing is. Gebruik de volgende schaal:

• 0 = Nooit of zelden

• 1 = Soms (minder dan de helft van de tijd)

• 2 = Vaak (meer dan de helft van de tijd)

• 3 = Zeer vaak of altijd

Noteer je score per vraag en tel ze op aan het einde. Wees eerlijk met jezelf — er zijn geen goede of foute antwoorden.

Deel 1: Aandacht en concentratie

1. Ik maak fouten door onoplettendheid bij taken op het werk, thuis of in andere activiteiten (bijv. details over het hoofd zien, slordig werk afleveren).

2. Ik heb moeite om mijn aandacht vast te houden bij taken of activiteiten die langdurige concentratie vereisen (bijv. lezen, vergaderingen, klusjes).

3. Ik lijk niet te luisteren als iemand rechtstreeks tegen mij praat, ook al is er geen duidelijke afleiding.

4. Ik maak taken niet af of volg instructies niet volledig op (bijv. begin aan iets maar raak de draad kwijt).

5. Ik heb moeite met het organiseren van taken en activiteiten (bijv. moeite met plannen, deadlines halen, spullen ordenen).

6. Ik vermijd taken die langdurige mentale inspanning vereisen of stel ze eindeloos uit.

7. Ik verlies regelmatig spullen die ik nodig heb (sleutels, telefoon, portemonnee, papieren).

8. Ik word gemakkelijk afgeleid door externe prikkels (geluiden, beweging) of door mijn eigen gedachten.

9. Ik vergeet dagelijkse verplichtingen (afspraken, boodschappen, terugbellen).

Deel 2: Innerlijke onrust en impulsiviteit

1. Ik voel me innerlijk rusteloos of 'opgejaagd', ook als ik stilzit (alsof er een motor in me draait).

2. Ik heb moeite om rustig en ontspannen activiteiten te doen of te genieten van vrije tijd zonder me schuldig te voelen.

3. Ik praat veel of snel, val anderen in de rede of maak zinnen van anderen af.

4. Ik doe of zeg dingen impulsief, zonder goed na te denken over de gevolgen.

5. Ik heb moeite met wachten op mijn beurt of met geduld hebben (in rijen, gesprekken, situaties).

6. Ik begin aan meerdere projecten tegelijk maar maak er weinig af.

Deel 3: Emoties en zelfbeeld (specifiek voor vrouwen)

1. Ik reageer emotioneel intenser dan anderen in vergelijkbare situaties (snel boos, verdrietig of overweldigd).

2. Ik ben erg gevoelig voor kritiek of afwijzing — zelfs kleine opmerkingen kunnen me diep raken.

3. Ik doe veel moeite om 'normaal' over te komen en mijn moeilijkheden te verbergen voor anderen (maskergedrag).

4. Ik voel me aan het einde van de dag uitgeput, ook als ik objectief gezien niet zoveel heb gedaan.

5. Ik heb een laag zelfvertrouwen of het gevoel dat ik 'niet goed genoeg' ben, ondanks mijn prestaties.

6. Ik heb last van angst, piekeren of somberheid die ik moeilijk kan verklaren.

Deel 4: Dagelijks functioneren

1. Ik heb moeite met tijdmanagement: ik kom regelmatig te laat of onderschat hoelang iets duurt.

2. Mijn huis, werkplek of tas is vaak chaotisch of rommelig, ook al wil ik dat het anders is.

3. Ik heb moeite met inslapen of een regelmatig slaapritme aanhouden.

4. Ik kan me soms extreem goed concentreren op iets wat me interesseert (hyperfocus), maar dan andere dingen volledig vergeten.

5. Mijn symptomen zijn al aanwezig sinds mijn kindertijd of vroege adolescentie, ook al heb ik ze pas later herkend.

Jouw score interpreteren

Tel alle scores op (maximaal 78 punten). Gebruik onderstaande richtlijnen als eerste oriëntatie:

• 0 – 15 punten: Weinig tot geen aanwijzingen voor ADHD. De beschreven klachten passen waarschijnlijk bij normale dagelijkse uitdagingen of andere factoren zoals stress of slaaptekort.

• 16 – 30 punten: Lichte aanwijzingen. Sommige kenmerken herken je, maar ze beïnvloeden je dagelijks leven beperkt. Het kan zinvol zijn om dit te bespreken met een professional, zeker als je je er zorgen over maakt.

• 31 – 50 punten: Matige aanwijzingen. Je herkent veel van de beschreven ervaringen en ze hebben waarschijnlijk invloed op je dagelijks functioneren. Een gesprek met een therapeut of arts is aan te raden.

• 51 – 78 punten: Sterke aanwijzingen. Je ervaart veel van de beschreven klachten in sterke mate. Het is sterk aan te raden om professionele hulp te zoeken voor een uitgebreide beoordeling.

Belangrijke disclaimer

⚠️ Deze zelftest is uitsluitend bedoeld als eerste oriëntatie en vervangt geen officiële diagnose. ADHD kan alleen worden vastgesteld door een gekwalificeerde professional (psychiater, psycholoog of arts) na een uitgebreid diagnostisch onderzoek. Een hoge score betekent niet automatisch dat je ADHD hebt; een lage score sluit het ook niet uit. Andere aandoeningen zoals angststoornissen, depressie, trauma of slaapproblemen kunnen vergelijkbare klachten veroorzaken. Bespreek de uitkomst altijd met een professional.

Wat nu?

Herken je jezelf in veel van de bovenstaande beschrijvingen? Dan is het een goed idee om dit te bespreken met een professional. Als transcultureeel integratief therapeut help ik vrouwen om meer inzicht te krijgen in zichzelf, hun patronen te doorbreken en hun kracht te hervinden — of er nu sprake is van ADHD of niet.

Neem gerust contact op voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek. Samen kijken we wat jij nodig hebt.

Bronnen en verdere informatie

• DSM-5: Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 5th Edition (American Psychiatric Association)

• ASRS-v1.1: Adult ADHD Self-Report Scale (WHO / Kessler et al.)

• DIVA 2.0: Diagnostic Interview for ADHD in Adults (Kooij & Francken)

• Nadeau, K., Littman, E. & Quinn, P. (2015). Understanding Girls with ADHD.